موسیقی کلاسیک ایرانی

مانند بسیاری از موسیقی های دیگردنیا که در آن ها  شعرنقش مهمی داشته یا دارد، موسیقی کلاسیک ایرانی نیز برای خواندن شعر شکل گرفته است. برخی از موسیقی ها به تدریج از شعر جدا شده و به صورت مستقل درآمده اند، از آن جمله می توان به موسیقی کلاسیک غربی اشاره کرد. با نگاهی به موسیقی کلاسیک غرب در می یابیم که  پیشرفت علم و صنعت و در نتیجه ساختن سازهای گوناگون باعث بوجود آمدن ارکسترهای بسیار بزرگ گردید، موسیقی صرفا به تولید نواهای انتزاعی و با توجه به معانی انتزایی و  یا صرفا زیبا و دل نشین تبدیل شد. این نوع موسیقی بیشتر به سمت موسیقی سازی گرایش پیدا کرد. البته در کنار این موسیقی شاهد بوجود آمدن انواع موسیقی از جمله موسیقی پاپ و جاز درغرب هستیم که بنحوی آشکار اهمیت کلام و شعر در موسیقی را نشان می دهد.

موسیقی ایرانی نیزقابلیت جدا شدن از شعررا دارد، و آثار ماندگاری با اجرای ساز تنها و یا همنوازی اساتید نوازنده سازهای مختلف باقیمانده است. ولی نباید فراموش کرد که پایه ی اغلب ملودی ها برگرفته از اجرای آوازی اوزان شعری است زیرا ساختار زیر بنای موسیقی ایران بر اساس ساختار شعر و آواز پایه ریزی شده است.

ادبیات ایران شامل آثار شعرای دوره های مختلف از قرن سوم هجری است و بر قله رفیع ادبیات جهان قرار دارد. در جامعه ایرانی شعراهمیت ویژه دارد و علاوه بر ابراز احساسات و مکنونات قلبی حتی برای بیان افکار فلسفی، عرفانی و تاریخ بکار رفته است. با نگاهی به چهره دیوارهای شهرهای ایران ، یا بدنه وسائل نقلیه عمومی، در رادیو و تلویزیون  و به طور کلی در جامعه ایرانی شاهد آن هستیم که شعرحتی در زندگی روزمره ایرانی ها حضوری دائمی دارد. به جرات می توان گفت درهیچ جای دیگر دنیا، شعر دارای چنین پیوند عمیقی با زندگی روزمره مردم ندارد.
با نگاهی گذرا به تاریخ هنرایران درمی یابیم که موسیقی آوازی و خواندن شعر همراه با آواز همواره اهمیت داشته. گاتای زرتشت در اوستا از قرن هفتم قبل از میلاد مسیح همراه با شعر و موسیقی خوانده میشده است و خنیاگران (موسیقیدانان دوره قبل از اسلام)، شاعر، آهنگ ساز،خواننده و نوازنده بوده اند که در حقیقت اشعار و آهنگهای خود را همراه با آوازخوش و همراه با نوازندگی ساز می خوانده اند.

در زبان فارسی برای ساختن دو مصدر،  شعر خواندن و آواز خواندن از ترکیب دو نام، شعر و آواز و یک فعل کمکی مشترک “خواندن” استفاده می کنیم که ارتباط و پیوند نزدیک این دو فعل را نشان میدهد و در واقع به دنبال خواندن شعر ، خواندن آواز مطرح میشود.

توجه به مطالب بالا روشن میسازد، آشنایی با شعرفارسی و موسیقی آوازی از الزامات آموزش موسیقی ایرانی است.